نویسنده : فاطمه کاویان
من بعنوان یک پرستار در روز های حماسه و مقاومت آنچه در حوزه سلامت و کمک های اولیه را آموخته ام با شما هموطنان عزیزتر از جانم در میان می گذارم، این کمترین کاری است که می توانم علاوه بر وظیفه ام انجام دهم. اگر در ین روز ها با حادثه ای مواجه شدید و یا افراد زخمی را دیدید تا قبل از رسیدن امدادگران این اقدامات را انجام دهید. اینها راهکارهای حیاتی برای مواجهه با خونریزیهای شدید، سوختگیها، شکستگیها و آسیبهای ناشی از انفجار است. در شرایطی که حملات تروریستی هر لحظه آرامش یک جامعه را برهم زنند، آگاهی شهروندان از اصول اولیه امدادرسانی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت حیاتی است. در چنین لحظاتی، دقیقهها و حتی ثانیهها تعیینکننده مرز بین زندگی و مرگ هستند و حضور افرادی که بتوانند پیش از رسیدن نیروهای حرفهای، اقدامات صحیح را انجام دهند، میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند. سعی می کنم با زبانی ساده و روان، مهمترین و حیاتیترین اقداماتی را که هر شهروندی باید در مواجهه با صحنههای دلخراش ناشی از انفجار، تیراندازی یا حملات تروریستی بداند، را برای شما شهروندان تشریح کنم. در لحظات اولیه حملات دشمن همه ما یک امدادگریم برای عزیان مان، هماسیه ها و همه شهروندان. اولین وظیفه هر امدادگر، حفظ ایمنی و سلامتی خود است، چرا که اگر فرد امدادگر در حین کمک آسیب ببیند، ادامه نجات جان دیگران امکانپذیر نخواهد بود. قبل از ورود به صحنه، باید از ایمنی آن اطمینان حاصل کرد و پس از ایمنسازی محیط، نوبت به تعیین ماهیت آسیب، تعداد مصدومان و درخواست منابع کمکی اضافی میرسد. در بخش راهکارهای حفظ ایمنی در برابر خطرات جنگی، بر آگاهی از وضعیت محل زندگی و کار، پیگیری اخبار رسمی و پناهگیری در طبقات پایین یا نقاط مرکزی ساختمانها دور از پنجرهها و بالکنها تأکید شده است. در فضای باز نیز توصیه شده که افراد روی زمین دراز بکشند و سر خود را با دست یا کیف بپوشانند. همراه داشتن یک کیف اضطراری حاوی مدارک، آب، دارو، مواد غذایی خشک، چراغ قوه و لوازم بهداشتی در خانه، محل کار و خودرو تأکید شده است. ارزیابی اولیه مصدوم، هسته اصلی اصول اولیه امدادرسانی است. علائم حیاتی را حتما چک کنید(تنفس، نبض). نخستین گام، ثابت نگه داشتن سر و گردن مصدوم برای جلوگیری از آسیب بیشتر به ستون فقرات احتمالی است. در این ارزیابی، ابتدا سطح هوشیاری مصدوم بررسی میشود و سپس باز بودن راه هوایی مورد توجه قرار میگیرد. وجود صداهای غیرطبیعی تنفس مانند خُرخر میتواند نشانه انسداد راه هوایی باشد. در مصدومان بیهوش، افتادن زبان به عقب یا تجمع خون و استفراغ از دلایل اصلی انسداد است که با چرخاندن همزمان سر و تنه مصدوم به پهلو برطرف میشود. مرحله بعدی در ارزیابی اولیه، بررسی تنفس است. امدادگر باید به مدت ۱۰ ثانیه به بالا و پایین رفتن قفسه سینه مصدوم نگاه کند. در صورت نبود تنفس و داشتن مهارت کافی، انجام تنفس دهان به دهان توصیه شده است. کنترل گردش خون و خونریزی، اولویت بعدی در ارزیابی اولیه است. بررسی نبض در مچ دست یا گردن و بررسی سرعت بازگشت خون به بستر ناخن (کمتر از ۲ ثانیه) از روشهای سنجش گردش خون مؤثر هستند. هرگونه خونریزی قابل مشاهده باید سریعاً کنترل شود. خون حدود ۷ تا ۸ درصد وزن بدن (حدود ۵ لیتر در یک فرد بالغ) را تشکیل میدهد، بر خطرناک بودن کاهش حجم خون خطرناک است. خونریزیها به دو نوع داخلی (خطرناکتر و نیازمند مداخله بیمارستانی) و خارجی تقسیم میشوند. خونریزی خارجی خود به سه دسته تقسیم میشود: مویرگی (قطرهقطره و کمخطر)، سیاهرگی (جریان ثابت و آرام با خون قرمز تیره) و سرخرگی (فورانی و شدید با خون قرمز روشن) که نوع سرخرگی به دلیل فشار بالا و دشواری در توقف، بسیار خطرناک بوده و میتواند در عرض چند دقیقه منجر به مرگ شود. اقدامات اولیه برای کنترل خونریزی شامل استفاده از دستکش یا کیسه نایلونی برای محافظت، بررسی زخم از نظر وجود جسم خارجی و اعمال فشار مستقیم با گاز یا پارچه تمیز است. اگر جسم خارجی در زخم وجود داشت، خارج کردن آن ممنوع است و باید با بانداژ در اطراف آن، جسم را ثابت نگه داشت. در خونریزی غیرقابل کنترل در اندامها، استفاده از شریانبند با یک پارچه پهن و پیچاندن آن با یک میله تا قطع کامل خونریزی توصیه شده است. همچنین در صورت قطع عضو، باید عضو را در پارچه تمیز و سپس در پلاستیک گذاشته و در ظرف حاوی آب سرد و یخ قرار داد. سوختگیها بر اساس عمق به سه درجه تقسیم میشوند: درجه یک (سطحی با قرمزی و درد خفیف)، درجه دو (ایجاد تاول، درد شدید و تورم) و درجه سه (آسیب به تمام لایههای پوست و بافتهای زیرین با ظاهری سیاه، سفید یا چرمی و گاهی بیحسی). بر اساس منشأ نیز به انواع حرارتی، شیمیایی، الکتریکی